Bảo trì hệ thống HVAC phòng sạch theo GMP

Hướng dẫn bảo trì hệ thống HVAC phòng sạch theo GMP: kiểm soát nhiệt độ, độ ẩm, chênh áp và bộ lọc HEPA.

Hệ thống HVAC (Heating, Ventilation, and Air Conditioning) là xương sống của mọi phòng sạch GMP. Việc bảo trì đúng lịch đảm bảo duy trì cấp độ sạch (ISO 14644), kiểm soát nhiệt độ/độ ẩm và chênh lệch áp suất giữa các phòng. Bài viết hướng dẫn kế hoạch bảo trì HVAC từ hàng ngày đến hàng năm.

Cấu trúc hệ thống HVAC phòng sạch

Hệ thống HVAC phòng sạch GMP gồm: AHU (Air Handling Unit) với coil làm lạnh/sưởi, quạt cấp khí; bộ lọc 3 cấp (Pre-filter G4 → Medium filter F7-F9 → HEPA filter H13/H14); ống gió (ductwork) cấp và hồi; damper điều chỉnh lưu lượng; và hệ thống BMS (Building Management System) giám sát tự động.

Thông số quan trọng cần duy trì:

• Nhiệt độ: 20-25°C (±2°C)
• Độ ẩm: 30-65% RH
• Chênh áp: +10 đến +15 Pa giữa phòng sạch và hành lang
• Air change rate: 20-40 lần/giờ (tùy cấp độ sạch)

Lịch bảo trì HVAC định kỳ

Hàng ngày

• Ghi nhận nhiệt độ, độ ẩm, chênh áp từ BMS hoặc đồng hồ đo
• Kiểm tra vận hành quạt (tiếng ồn, rung bất thường)

Hàng tuần

• Kiểm tra pre-filter: thay khi chênh áp >100 Pa hoặc mỗi 1-3 tháng
• Kiểm tra khay nước ngưng (drain pan): không đọng nước, không mốc

Hàng tháng

• Kiểm tra dây curoa quạt (belt tension)
• Tra dầu mỡ ổ bi motor
• Kiểm tra valve điều khiển và actuator

Bảo trì bộ lọc HEPA

HEPA filter là thành phần quan trọng nhất, đảm bảo phòng sạch đạt tiêu chuẩn ISO. Thay filter khi:

• Chênh áp qua filter >450 Pa (thường ban đầu 120-250 Pa)
• Kết quả DOP/PAO integrity test phát hiện rò rỉ >0.01%
• Hư hỏng vật lý (rách, biến dạng frame)

DOP test thực hiện mỗi 6-12 tháng theo ISO 14644-3. Dùng aerosol generator (DEHS hoặc PAO) tạo hạt 0.3µm, quét photometer trên toàn bề mặt filter.

Qualification và tái qualification HVAC

Sau bảo trì lớn (thay AHU, thay HEPA, sửa ductwork), cần thực hiện:

1. Đếm tiểu phân: Theo ISO 14644-1, tại rest và at operation
2. Air velocity & volume: Đo tại diffuser bằng anemometer
3. Recovery test: Thời gian phục hồi sau ô nhiễm <15 phút (100:1 ratio)
4. Chênh áp liên phòng: Xác nhận cascade áp suất đúng

HTVLAB cung cấp thiết bị đo kiểm phòng sạch và dịch vụ qualification HVAC theo GMP EU Annex 1 và PIC/S.