Hiệu chuẩn pipet theo ISO 8655 — Hướng dẫn chi tiết
Quy trình hiệu chuẩn micropipet theo tiêu chuẩn ISO 8655-6: phương pháp cân khối lượng, tính toán sai số và phán định đạt/không đạt.
Pipet là dụng cụ đo lường thể tích chính xác nhất trong phòng thí nghiệm. Theo tiêu chuẩn ISO 8655, micropipet phải được hiệu chuẩn định kỳ để đảm bảo độ chính xác và độ lặp lại nằm trong giới hạn cho phép. Bài viết hướng dẫn quy trình hiệu chuẩn pipet bằng phương pháp cân khối lượng (gravimetric) theo ISO 8655-6.
Yêu cầu của ISO 8655 về sai số pipet
ISO 8655 quy định giới hạn sai số tối đa cho từng loại pipet:
| Thể tích danh định | Sai số hệ thống (accuracy) | Sai số ngẫu nhiên (precision) |
|---|---|---|
| 10 µL | ±0.5 µL (5.0%) | ≤0.5 µL (5.0%) |
| 100 µL | ±1.5 µL (1.5%) | ≤0.8 µL (0.8%) |
| 1000 µL | ±8.0 µL (0.8%) | ≤3.0 µL (0.3%) |
Tần suất hiệu chuẩn khuyến nghị: 3-6 tháng/lần tùy mức độ sử dụng. Phòng thí nghiệm GMP/GLP: bắt buộc 3 tháng/lần.
Thiết bị và điều kiện hiệu chuẩn
Thiết bị cần thiết
- Cân phân tích: Độ phân giải 0.01mg (cho pipet ≤10µL) hoặc 0.1mg (cho pipet >10µL)
- Nước cất loại 2 (ISO 3696) hoặc nước khử ion
- Nhiệt kế: Độ phân giải 0.1°C
- Ẩm kế: Đo độ ẩm phòng
- Beaker hoặc weighing vessel
- Đầu tip mới tương thích với pipet
Điều kiện môi trường
Nhiệt độ: 20±5°C. Độ ẩm: 50±20% RH. Pipet và nước phải được cân bằng nhiệt ít nhất 2 giờ trong phòng hiệu chuẩn.
Quy trình hiệu chuẩn từng bước
- Gắn đầu tip mới, hút-xả nước 5 lần (pre-wetting)
- Đặt beaker lên cân, tare về 0
- Hút thể tích cần kiểm tra (10%, 50%, 100% thể tích danh định)
- Xả nước vào beaker, ghi khối lượng
- Lặp lại 10 lần cho mỗi thể tích
- Tính thể tích thực tế: V = m / ρ × Z (hệ số hiệu chỉnh Z phụ thuộc nhiệt độ và áp suất)
- Tính sai số hệ thống (es) và sai số ngẫu nhiên (CV%)
- So sánh với giới hạn ISO 8655
Tính toán kết quả và phán định
Sai số hệ thống: es = (V̄ - V₀) / V₀ × 100%
Sai số ngẫu nhiên: CV = (s / V̄) × 100%
Trong đó V̄ là thể tích trung bình, V₀ là thể tích danh định, s là độ lệch chuẩn. Nếu cả es và CV nằm trong giới hạn → ĐẠT. Nếu vượt → cần adjust pipet và hiệu chuẩn lại.
Liên hệ HTVLAB để được tư vấn dịch vụ hiệu chuẩn pipet theo ISO 8655 và cung cấp pipet Eppendorf, Gilson, Thermo Fisher chính hãng.