HPTLC – Sắc ký lớp mỏng hiệu năng cao trong dược và thực phẩm
HPTLC (High-Performance Thin Layer Chromatography): nguyên lý, ưu điểm so với HPLC, ứng dụng định tính dược liệu, kiểm nghiệm thực phẩm. Hệ CAMAG, Merck.
HPTLC (High-Performance Thin Layer Chromatography) là phiên bản hiện đại của TLC truyền thống, sử dụng bản silica gel hạt mịn 5 μm, hệ phun mẫu tự động và scanner densitometer. HPTLC được USP, EP, Dược điển Việt Nam V công nhận trong định tính dược liệu, kiểm tạp chất và fingerprinting hợp chất tự nhiên.
1. Nguyên lý và cấu hình hệ HPTLC
Mẫu được phun thành dải mảnh (4–8 mm) lên bản silica gel 60 F254 20×10 cm, khai triển trong buồng twin-trough rồi quét bằng densitometer ở 254/366 nm hoặc visible.
2. So sánh HPTLC với HPLC
| Tiêu chí | HPTLC | HPLC |
|---|---|---|
| Mẫu/lần chạy | 15–20 song song | 1 tuần tự |
| Thời gian | 20–30 phút cả bản | 10–60 phút/mẫu |
| Dung môi | 5–10 mL | 200–1000 mL/ngày |
| LOD | 10–100 ng | 0.1–10 ng |
3. Ứng dụng định tính dược liệu
USP <1064> và Dược điển VN V dùng HPTLC để định tính sâm Ngọc Linh (ginsenoside Rb1, Rg1), nghệ (curcumin), atisô (cynarin) – fingerprint pattern bản mỏng được lưu trữ làm reference.
4. Kiểm tạp chất và phụ gia thực phẩm
- Aflatoxin B1, B2, G1, G2 trong ngũ cốc (AOAC 990.33).
- Sudan I-IV trong gia vị, ớt bột.
- Phẩm màu tổng hợp trong nước giải khát.
5. Hệ thiết bị tiêu biểu
CAMAG ATS 4 (autosampler), ADC 2 (development chamber), TLC Scanner 4 và visualizer Reprostar 3 là cấu hình chuẩn. Merck cung cấp bản silica gel 60 F254, RP-18 F254s, NH2 F254s.
6. Validation và dịch vụ kèm theo
Validation HPTLC theo ICH Q2(R1): specificity, LOD/LOQ (S/N=3, 10), linearity, precision RSD<3%. HTVLAB cung cấp bản TLC chính hãng và hiệu chuẩn scanner, kết hợp bảo trì hệ HPTLC cho phòng kiểm nghiệm dược liệu, thực phẩm. Tham khảo giải pháp QC dược.