Bóng đèn nguồn sáng UV-Vis, AAS: D2, Tungsten, HCL

So sánh đèn deuterium D2, tungsten halogen và đèn HCL/EDL của Hamamatsu, Heraeus, Photron cho UV-Vis và AAS – tuổi thọ, dải bước sóng, tiêu chí thay thế.

Đèn nguồn là bộ phận tiêu hao quyết định độ ổn định và độ nhạy của các máy quang phổ. Trong UV-Vis, đèn deuterium D2 cùng tungsten halogen tạo dải 190–1100 nm; trong AAS, đèn cathode rỗng (HCL) hoặc đèn không cực (EDL) là nguồn vạch nguyên tử đặc trưng. Bài viết tổng hợp các thương hiệu chuẩn (Hamamatsu, Heraeus, Photron, Agilent) và quy trình thay thế đúng cách.

1. Đèn deuterium D2 cho UV (190–400 nm)

Đèn D2 sử dụng phóng điện trong khí deuterium, tạo phổ liên tục dải UV. Đặc tính kỹ thuật:

Tuổi thọ trung bình: 1.000 giờ (Hamamatsu L6301), 2.000 giờ với loại long-life L11798.
Cường độ giảm 50% sau 800 giờ – dấu hiệu cần thay thế.
Cửa sổ thạch anh UV-grade (Suprasil): không chạm tay khi lắp, dùng cồn IPA + giấy lau quang.

2. Đèn tungsten halogen cho Vis-NIR (320–2500 nm)

Đèn tungsten halogen 6V/10W hoặc 12V/20W phổ biến trên Shimadzu UV-1800, Agilent Cary 60. Heraeus và Osram cung cấp loại có vỏ thạch anh chịu nhiệt 600 °C.

Tuổi thọ: 2.000–3.000 giờ.
Đặc trưng: phổ planckian gần black-body 2856 K – chuẩn CIE Illuminant A.
Lưu ý: bật 15 phút warm-up trước khi đo để ổn định nhiệt filament.

3. Đèn HCL (Hollow Cathode Lamp) cho AAS

HCL chứa cathode rỗng làm bằng nguyên tố cần phân tích (Cu, Fe, Pb, Zn,…). Khi phóng điện, hơi nguyên tử phát ra vạch đặc trưng. Tham số quan trọng:

Dòng vận hành: 5–15 mA (theo datasheet hãng).
Tuổi thọ: 5.000 mA·h – ví dụ chạy 10 mA → 500 giờ.
Đèn đa nguyên tố (multi-element) tiện cho lab nhỏ nhưng độ nhạy thấp hơn 20–30% so với đèn đơn.

Hãng chuẩn: Photron (Úc), Agilent (cũ Varian), PerkinElmer Lumina, Hitachi.

4. Đèn EDL (Electrodeless Discharge Lamp)

EDL dùng cho các nguyên tố dễ bay hơi (As, Se, Sb, Hg, Cd) – cường độ gấp 5–10 lần HCL, giới hạn phát hiện thấp hơn. Yêu cầu nguồn RF riêng, phổ biến trên PerkinElmer PinAAcle và AAnalyst.

5. Quy trình thay đèn an toàn

Tắt máy, để nguội 30 phút (đèn D2 đạt 80 °C khi chạy).
Đeo găng nitrile sạch, tránh dấu vân tay trên cửa sổ thạch anh.
Lắp đèn mới, align tâm chùm sáng theo wizard của phần mềm (UVProbe, Cary WinUV).
Chạy baseline + dark current để xác nhận S/N đạt >5000:1.
Cập nhật lamp hours counter trong log thiết bị.

6. Dịch vụ kỹ thuật và hiệu chuẩn

HTVLAB cung cấp đèn D2, tungsten, HCL chính hãng kèm hiệu chuẩn quang phổ theo NIST SRM 2034 và bảo trì định kỳ cho UV-Vis, AAS Agilent, Shimadzu, PerkinElmer.

Dịch vụ & giải pháp liên quan tại HTVLAB

Dịch vụ hiệu chuẩn thiết bị – liên kết chuẩn ISO/IEC 17025.
Bảo trì & sửa chữa thiết bị lab định kỳ.
Giải pháp phòng QC dược trọn gói.